Er zijn ook roze olifanten die je zelf met je meedraagt.
Een patroon in hoe je reageert, een overtuiging die voor jou logisch voelt, een aanname die je handelen stuurt of een kwaliteit die je zo vaak en zo vanzelfsprekend inzet, dat je nauwelijks nog ziet wat die eigenlijk voor jou én voor anderen betekent.
En daar zit precies de uitdaging. Want je eigen roze olifanten zie je vaak niet meteen. Ze zitten verweven in hoe je werkt, reageert en keuzes maakt. Vaak merk je ze pas op wanneer iemand anders iets zegt. Of wanneer een situatie zich steeds opnieuw op een vergelijkbare manier voordoet.
Je neemt in een overleg snel het voortouw.
Je lost problemen graag op.
Je neemt gemakkelijk verantwoordelijkheid.
Je brengt rust wanneer anderen stress ervaren.
Je krijgt mensen goed mee.
Of je ziet snel wat er nodig is.
Allemaal kwaliteiten. Maar juist een kwaliteit kan een roze olifant worden.
Wanneer je gewend bent om verantwoordelijkheid te nemen, merk je misschien niet meer dat je daarmee ook ruimte van een ander overneemt. Als jij snel oplossingen ziet, kan het zijn dat anderen minder tijd krijgen om zelf te zoeken. En als jij altijd rust brengt, kan het gebeuren dat een spanning die eigenlijk besproken moet worden, juist blijft liggen.
Dat maakt een roze olifant niet goed of fout, het gaat erom dat je hem gaat zien.
Kijk eens naar wat steeds terugkomt
Je hoeft niet meteen te weten wat jouw roze olifant is. Begin gewoon bij een situatie die blijft hangen. Een gesprek waar je achteraf nog over nadacht. Een vergadering waarin iets niet lekker liep. Een reactie van jezelf die je herkent. Of juist iets waarvan je denkt:
Dit gaat bij mij eigenlijk altijd vanzelf.
Kijk dan eens wat er steeds terugkomt.
Wat doe je in zo’n situatie? Welke gedachte zit daaronder? Wat vind je zo vanzelfsprekend dat je er nauwelijks bij stilstaat? En misschien nog belangrijker: wat zie je daardoor niet?
Dat laatste is een vraag die veel kan blootleggen.
Want als jij steeds het initiatief neemt, wat gebeurt er dan met de ruimte voor anderen?
Als jij snel oplossingen ziet, geef je anderen dan genoeg tijd om zelf te zoeken?
Als jij gemakkelijk verantwoordelijkheid neemt, wat neem je dan misschien van een ander over?
En als iets je gemakkelijk afgaat: wat zie je niet meer, juist omdat het voor jou zo vanzelfsprekend is?
Kijk eerst, verander later
Wanneer je een patroon begint te herkennen, is het verleidelijk om er meteen iets aan te willen doen.
Ik moet minder verantwoordelijkheid nemen.
Ik moet meer loslaten.
Ik moet anderen meer ruimte geven.
Maar misschien is dat nog te snel. Kijk eerst eens wat er werkelijk gebeurt. Let een tijdje op wanneer jouw patroon zichtbaar wordt. Wanneer neem je over? Wanneer trek je naar voren? Wanneer houd je juist in?
En kijk ook naar wanneer het níét gebeurt. Misschien ontdek je dat je vooral verantwoordelijkheid pakt wanneer de druk hoog is. Of dat je snel naar een oplossing gaat wanneer je onzeker wordt. Misschien blijkt juist dat jouw rust anderen helpt om helder te blijven.
Dan heb je iets anders ontdekt dan een simpel verbeterpunt.
Niet: Ik moet minder verantwoordelijk zijn.
Maar: Ik neem snel over wanneer ik bang ben dat het anders blijft liggen.
Daar wordt je roze olifant zichtbaar: niet alleen in wat je doet, maar ook in wanneer het gebeurt, wat het je oplevert en welke overtuiging eronder zit.
Wat doe je met je roze olifant?
Niet per se iets repareren. Sommige patronen hebben je ergens gebracht en sommige kwaliteiten zijn juist waardevol. Het gaat er niet om dat je je roze olifant kwijtraakt, het gaat erom dat je hem leert herkennen zodat jij kunt kiezen wanneer je hem wel en niet inzet.
Want misschien is dat uiteindelijk wel de kern: Wanneer zit jouw roze olifant aan het stuur? En wat zou er gebeuren als je hem daar af en toe even van afhaalt?
Verder lezen
Auqui-Caceres, M.-V. & Furlan, A. (2023). Revitalizing double-loop learning in organizational contexts: A systematic review and research agenda. European Management Review, 20(4), 741–761.
Lotfi, H., Karami, M., Safaei Movahed, S. & Francom, G. M. (2025). What Is Informal Workplace Learning: A Qualitative Meta-Synthesis. Journal of Workplace Learning, 37(2), 171–193.
